A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

ANTYGENY

ANTYGENY czynniki natury ożywionej (np. bakterie) i nieożywionej, które po wniknięciu do organizmu kręgowców wzbudzają jego odpowiedź immunol. (reakcję odpornościową). A. cechuje: 1) immunogenność, tj. właściwość pobudzania do wytwarzania immunoglobulin (przeciwciał; odpowiedź immunol. humoralna) lub komórek odpornościowych (immunocytów) typu małych limfocytów (odpowiedź komórkowa); 2) swoistość, tj. właściwość nadawania swoistego piętna wytwarzanym immunoglobulinom , która sprawia, że reagują one jedynie z antygenami powodującymi ich wytwarzanie albo z antygenami o identycznych determinantach antygenowych; 3) antygenowość, tj. zdolność do swoistego reagowania z immonoglobulinami i immunocytami. A można podzielić na pełnowartościowe immunogeny, i resztkowe hapteny. A. pełnowartościowymi (immunogenami) są białka oraz ich połączenia z lipidami, wielocukrami i kwasami nukleinowymi, a także z prostymi związkami organicznymi lub nieorganicznymi. Immunogenami mogą być też wielocukry. Immunogenność a. zależy od wielkości i budowy jego cząsteczki. Struktury warunkujące właściwości immunogenne a. leżą na pow. cząstki, a jego immunogenność zależy w dużej mierze od ich resorpcyjności, tj. łatwości wchłaniania się w uodpornianym organizmie i rozbudowy do fragmentów łatwo wnikających do komórek immunologicznie kompetentnych. Immunogen może pobudzać organizm do wytwarzania dwu lub większej liczby rodzajów przeciwciał, gdyż na powierzchni pojedynczej cząstki a. może znajdować się kilka ugrupowań (determinantów), warunkujących powstawanie odrębnych przeciwciał. Wyróżnia się następujące rodzaje swoistości anty¬genów: typową, gatunkową, grupową, heterogenetyczną i narządową. Zob. też swoistość reakcji serologicznych.